Ung thư gia tăng ở người trẻ, giảm ở người già
(Dân trí) - 30 năm qua thế giới đã chứng kiến sự gia tăng các trường hợp ung thư khởi phát sớm - ở những người dưới 50 tuổi. Các nhà dịch tễ học hàng đầu cho rằng nó nên được gọi là một dịch bệnh.
Phân tích dữ liệu từ Viện số liệu và đánh giá sức khỏe tại Trường Y khoa Đại học Washington (Mỹ) cho thấy, trong ba thập kỷ qua tỷ lệ mắc ung thư trong nhóm các quốc gia công nghiệp hóa G20 đã tăng nhanh hơn ở những người 25 đến 29 tuổi so với bất kỳ nhóm tuổi nào khác.
Cụ thể, con số này đã tăng 22% từ năm 1990 đến năm 2019.
Tỷ lệ mắc ung thư ở những người độ tuổi từ 20 đến 34 tuổi tại các quốc gia này đang ở mức cao nhất trong 30 năm.
Ngược lại, các trường hợp mắc ở các nhóm tuổi lớn hơn - những người trên 75 tuổi - đã giảm từ đỉnh điểm vào khoảng năm 2005.
![Ung thư gia tăng ở người trẻ, giảm ở người già - 1 Ung thư gia tăng ở người trẻ, giảm ở người già - 1](https://cdnphoto.dantri.com.vn/O9K9UDJpuJ-CZUwZb9O-CzPcumo=/thumb_w/1020/2023/06/28/ungthu11-1687934611745.jpg)
Các nhà khoa học vẫn đang đi tìm lời giải cho sự gia tăng bệnh ung thư ở người trẻ (Ảnh minh họa: Adobe Stock).
Các nhà nghiên cứu chưa có lời giải thích rõ ràng tại sao ngày nay chúng ta dễ bị bệnh ung thư hơn các thế hệ trước. Họ tin rằng có thể có manh mối trong các loại ung thư ảnh hưởng đến nhóm người trẻ.
Theo đó, trong số những người từ 15 đến 39 tuổi, các trường hợp mắc ung thư đại trực tràng tăng 70% ở các quốc gia G20 trong giai đoạn 1990-2019, so với mức tăng 24% ở tất cả các bệnh ung thư, nghiên cứu của Financial Times.
Phân tích trên dữ liệu quốc gia về tỷ lệ mắc bệnh ung thư và tỷ lệ tử vong của Hiệp hội Ung thư Hoa Kỳ cho thấy trong năm nay 13% các trường hợp ung thư đại trực tràng và 7% số tử vong sẽ ở những người dưới 50 tuổi.
Bà Michelle Mitchell, Giám đốc điều hành Viện Nghiên cứu Anh (CRUK) cảnh báo tuổi vẫn là yếu tố dự báo lớn nhất về nguy cơ ung thư, với khoảng 90% tất cả các bệnh ung thư ảnh hưởng đến người trên 50 tuổi và một nửa ảnh hưởng đến những người trên 75 tuổi.
"Nhưng sự gia tăng trong các nhóm tuổi trẻ hơn vẫn là một thay đổi quan trọng. Chúng ta cần hiểu sự thay đổi đó", bà nói.
CRUK đã đưa ra một sáng kiến nghiên cứu chung với Viện Ung thư Quốc gia Hoa Kỳ để tìm hiểu thêm về nguyên nhân gây ung thư khởi phát sớm.
Đối với các bác sĩ ung thư, sự gia tăng trong các trường hợp này đang trở thành một thực trạng không thể chối cãi và đáng lo ngại trong thực hành lâm sàng.
Shahnawaz Rasheed, bác sĩ ngoại khoa ung thư (London, Anh) nhớ lại một vài năm trước trong vòng 2 tuần ông đã phẫu thuật cho 4 phụ nữ dưới 40 tuổi. Một trường hợp khác gần đây là một vận động viên thể thao quốc tế mắc ung thư ở độ tuổi 30.
Vì sao ngày càng nhiều người trẻ mắc ung thư?
Theo Financial Times, các ca mắc ung thư ở người trẻ đang gia tăng trong nhiều năm qua và các nhà khoa học không chắc tại sao. Họ tin rằng những thay đổi về chế độ dinh dưỡng và cách sống bắt đầu vào giữa thế kỷ trước, ít nhất là một phần của chìa khóa cho câu đố đó.
Bác sĩ Frank Sinicrope, một bác sĩ ung thư và bác sĩ tiêu hóa tại Phòng khám Mayo (Mỹ) đặc biệt quan tâm ung thư đại trực tràng khởi phát sớm. Ông cho biết, tỷ lệ mắc bệnh đã tăng lên rõ rệt ở những người sinh ra ở hoặc sau thời điểm những năm 60 của thế kỷ 20.
Sự gia tăng những năm gần đây là khá đáng báo động. Theo ông, chế độ ăn kiêng và lối sống mà trẻ em được tiếp xúc từ sớm trong cuộc sống có thể là một yếu tố gia tăng nguy cơ. Thực tế, bệnh béo phì ở trẻ em đã trở nên phổ biến hơn và nổi lên thành một thực trạng trong 30 năm qua.
"Tuy nhiên, không có yếu tố duy nhất nào có thể giải thích sự gia tăng bất thường của bệnh ung thư đại trực tràng khởi phát sớm", BS Sinicrope nhấn mạnh.
Tìm kiếm mối liên hệ với chế độ ăn, các nhà nghiên cứu cho rằng sự thay đổi của hệ vi sinh chủ yếu ở đường ruột có thể đang tăng tính nhạy cảm với ung thư.
Trong ruột cơ thể con người có chứa khoảng 100.000 tỷ vi khuẩn gồm hơn 500 loài khác nhau, tạo thành một hệ cân bằng vi sinh đường ruột, trong đó có 85% là lợi khuẩn, 15% là hại khuẩn.
Các vi khuẩn này đóng vai trò chính trong sức khỏe tổng thể, bao gồm tiêu hóa và điều hòa hệ thống miễn dịch, cũng như bảo vệ chống lại vi khuẩn gây bệnh, hỗ trợ sản xuất các vitamin quan trọng.
Ung thư thường phát triển trong nhiều thập kỷ, các khối u có thể tồn tại trong cơ thể chúng ta và phát triển chậm trong nhiều năm.
Vì thế, với những người được chẩn đoán bệnh ở độ tuổi đôi mươi, ba mươi và bốn mươi, một số yếu tố rủi ro có thể đã xuất hiện ngay khi họ còn nhỏ hoặc thậm chí là ở ngay giai đoạn bào thai.
Mối liên hệ giữa bệnh ung thư và hệ vi sinh vật trong cơ thể hiện vẫn chỉ là một hướng tham khảo. Ngoài ra có nhiều thay đổi khác đã xảy ra từ những năm 50 của thế kỷ 20 như: Lối sống ít vận động hơn, thay đổi mô hình giấc ngủ và tiếp xúc nhiều với ánh sáng xanh vào ban đêm...
![Ung thư gia tăng ở người trẻ, giảm ở người già - 2 Ung thư gia tăng ở người trẻ, giảm ở người già - 2](https://cdnphoto.dantri.com.vn/_ahaYYLd95x44CIBKzAtdXfWl04=/thumb_w/1020/2023/01/16/dauhieuungthu-1673828779059.jpg)